Umgangatho woMoya wangaphakathi

Sidla ngokucinga ngongcoliseko lomoya njengomngcipheko ojongene nawo ngaphandle, kodwa umoya esiwuphefumlayo ngaphakathi nawo unongcoliseka. Umsi, umphunga, ukungunda, kunye neekhemikhali ezisetyenziswa kwiipeyinti ezithile, ifenitshala, kunye nezinto zokucoca zonke zinokuchaphazela umgangatho womoya wangaphakathi kunye nempilo yethu.

Izakhiwo zichaphazela impilo-ntle iyonke kuba uninzi lwabantu luchitha ixesha labo elininzi ngaphakathi. I-Arhente yoKhuseleko lweNdalo yase-US iqikelela ukuba amaMerika angaphakathi kwi-90% yexesha lawo - kwiindawo ezakhiweyo ezifana namakhaya, izikolo, iindawo zokusebenza, iindawo zonqulo, okanye iijimu.

Abaphandi bezempilo yokusingqongileyo bafunda indlela umgangatho womoya wangaphakathi ochaphazela ngayo impilo kunye nokuphila kakuhle kwabantu. Izifundo zibonisa ukuba ubuninzi bomoya ongcolisayo ngaphakathi buyanda, buqhutywa zizinto ezifana neentlobo zeekhemikhali kwiimveliso zasekhaya, ukungoneli komoya, amaqondo obushushu ashushu, kunye nokufuma okuphezulu.

Umgangatho womoya wangaphakathi yingxaki yehlabathi. Ukuchatshazelwa kongcoliseko lomoya wangaphakathi ixesha elifutshane nelide kunokubangela iingxaki ezahlukeneyo zempilo, kubandakanya izifo zokuphefumla, isifo sentliziyo, iingxaki zokuqonda, kunye nomhlaza. Njengomzekelo obalulekileyo, iWorld Health Organisation iqikelelaAbantu abazizigidi ezi-3.8kwihlabathi liphela bafa minyaka le ngenxa yezifo ezibangelwa ngumoya ongcolileyo wangaphakathi obangelwa zizitovu zokupheka kunye nepetroli.

Amaqela athile asenokuchaphazeleka ngakumbi kunamanye. Abantwana, abantu abadala, abantu abaneemeko ezikhoyo, amaNdiya aseMelika, kunye namakhaya akwimeko ephantsi kwezoqoqosho nezentlalo badla ngokuchaphazelekaamanqanaba aphezulu ongcoliseko lwangaphakathi.

 

Iintlobo zezinto ezingcolisa ukungcola

Zininzi izinto ezibangela ukuba umoya wangaphakathi ungabi semgangathweni. Umoya wangaphakathi uquka ukungcola okungena ngaphandle, kunye nemithombo ekhethekileyo kwimekobume yangaphakathi.imithombobandakanya:

  • Imisebenzi yabantu kwizakhiwo, efana nokutshaya, ukutshisa amafutha aqinileyo, ukupheka, kunye nokucoca.
  • Umphunga ovela kwizixhobo zokwakha nezokwakha, izixhobo, kunye nefenitshala.
  • Izinto ezingcolisayo zebhayoloji, ezifana nokungunda, iintsholongwane, okanye izinto ezibangela i-allergen.

Ezinye izinto ezingcolisayo zichazwe ngezantsi:

  • Ii-allergensZizinto ezinokubangela inkqubo yomzimba yokuzikhusela, nto leyo ebangela ukuba umntu angabi namdla; zinokujikeleza emoyeni zize zihlale kwiikhaphethi nakwifenitshala kangangeenyanga.
  • I-Asbestosyinto eneefayibha eyayisetyenziselwa ukwenza izinto zokwakha ezingatshiyo okanye ezingatshiyo, ezifana nee-roof shingles, i-siding, kunye ne-insulation. Iiminerali ze-asbestos eziphazamisayo okanye izinto eziqulethe i-asbestos zinokukhupha iifayibha, ezidla ngokuba zincinci kakhulu ukuba zibonakale, emoyeni. I-Asbestoseyaziwaukuba yi-carcinogen ebantwini.
  • I-carbon monoxideyigesi engenavumba kwaye inetyhefu. Ifumaneka kumsi oveliswa nangaliphi na ixesha xa utshisa ipetroli ezimotweni okanye kwiilori, kwiinjini ezincinci, kwizitovu, kwiilanteni, kwiigrill, kwiindawo zokubasa umlilo, kwiindawo zokusebenzisa igesi, okanye kwiifutha. Iinkqubo ezifanelekileyo zokukhupha umoya okanye zokukhupha umoya zithintela ukuqokelelana emoyeni.
  • I-Formaldehydeyikhemikhali enevumba elinamandla efumaneka kwifenitshala yomthi ocinezelweyo, kwiikhabhathi zeenkuni, phantsi, kwiikhaphethi, nakumalaphu. Isenokuba yinxalenye yeglue, izincamathelisi, iipeyinti kunye neemveliso zokugquma. I-Formaldehyde yieyaziwaukuba yi-carcinogen ebantwini.
  • Inkokeliyintsimbi yendalo esetyenziswa kwiintlobo ngeentlobo zeemveliso kuquka ipetroli, ipeyinti, imibhobho yamanzi, iiseramikhi, iisolder, iibhetri, kwanezithambiso.
  • Umngundoyintsholongwane kwaye luhlobo lwefungus olukhula kwiindawo ezimanzi; iintlobo ezahlukeneyo zesikhunta zifumaneka kuyo yonke indawo, ngaphakathi nangaphandle.
  • Izibulali-zinambuzanezizinto ezisetyenziselwa ukubulala, ukugxotha, okanye ukulawula iintlobo ezithile zezityalo okanye iincukuthu ezithathwa njengezinambuzane.
  • IRadonyigesi engenambala, engenavumba, evela ngokwendalo evela ekuboleni kwezinto ezinemisebe emhlabeni. Ingangena kwiindawo zangaphakathi ngeentanda okanye izikhewu kwizakhiwo. Uninzi lwezinto ezibangela ukungcola zenzeka emakhaya, ezikolweni nakwiindawo zokusebenza. I-EPA iqikelela ukuba i-radon inoxanduva malungaAbantu abangama-21,000 baseMelika ababulawa ngumhlaza wemiphunga minyaka le.
  • Umsi, imveliso ephuma kwiinkqubo zokutsha, ezifana neecuba, izitovu zokupheka, kunye nemililo yasendle, ineekhemikhali ezinobungozi ezifana ne-formaldehyde kunye ne-lead.

Ivela ku-https://www.niehs.nih.gov/health/topics/agents/indoor-air/index.cfm

 

 

 


Ixesha lokuthumela: Sep-27-2022